Bloedluizen bij kippen komt heel vaak voor. Eigenlijk zijn het geen luizen maar mijten. Rode bloedluis en bloedluis zijn veel gebruikte termen, maar de juiste term is rode vogelmijt of rode bloedmijt.
Hoe herkennen?
De kleur varieert van grijs tot bruin en rood. Wanneer de mijt zich net met kippenbloed gevoed heeft, is ze helderrood. Met het blote oog is ze moeilijk te zien (een volwassen mijt is maximum 1 mm groot). Overdag verschuilt ze zich in spleten en kieren, op donkere plaatsen in het hok, meestal kort bij de slaapplaats van de kippen. ’s Nachts komt ze bij de kippen bloed zuigen.
Overdag vind je zelden een rode vogelmijt op een kip. Na gemiddeld zeven dagen leggen de mijten eitjes en twee tot drie dagen later is de volgende generatie geboren. Op die manier neemt hun populatie explosief toe. Volwassen vogelmijten kunnen maandenlang zonder voedsel leven, zo kunnen ze een periode waarbij je hok leegstaat toch overleven.
Hoe stel je rode vogelmijt vast?
Door een mijtenval te plaatsen. Je neemt een ronde elektriciteitsbuis uit plastic (ongeveer 10 cm lang). In dit buisje leg je een stukje golfpapier (zoals de binnenverpakking van een rol beschuit). Je rolt het papier op tot het in het buisje past. Dit buisje hang of leg je onder de zitstokken.
’s Ochtends, als de mijten van de kippen komen, zoeken ze een schuilplaats voor overdag. Die vinden ze in de golfjes van het papier in het buisje. Als je ’s middags het karton uit het buisje haalt en openvouwt, zie je of er mijten in het hok zitten en krijg je een idee van hun aantal.
Wat zijn de symptomen?
De mijten zuigen ’s nachts bloed bij de kippen en dat zorgt voor onrust in het hok. Kippen willen ’s nachts niet meer gaan zitten en blijven op de zitstok staan. Als er veel vogelmijten zijn, gaan kippen soms het hok niet meer in. Na een tijdje zien de veren er ruw en verward uit en raken de dieren door bloedarmoede verzwakt. Het resultaat: vermagerde kippen met een fletse kamkleur die geen eieren meer leggen. In het ergste geval kunnen kippen sterven.
Wat kun je doen?
- Reinig grondig alle kieren, spleten en donkere plaatsen. Denk aan de slaapstokken en hun bevestigingshaken, de onderkant van de mestplank en de legnesten. Kortom: reinig het hok grondig. Je gebruikt het best heet water met een zeepoplossing.
- Diatomeeënaarde wordt veel gebruikt om deze mijt te bestrijden, het is een van de meest effectieve middelen. Een nabehandeling van het hok met een heel fijn gesteentemeel (lavameel) is aan te raden. Dat meel verstopt de ademhalingswegen en uitwendige organen van de mijten.
- Ook knoflook is veelgeprezen bij de bestrijding van rode vogelmijt. Door knoflook aan het drinkwater of voer toe te voegen, komen de actieve stoffen van knoflook in het bloed van de kip. De bloedmijten vinden het bloed minder aantrekkelijk en laten de kippen meer op hun gemak.
- Ook in de handel vind je een aantal producten gebaseerd op de werking van kruiden, o.a. Avimite op basis van boerenwormkruid. Beschouw ze eerder als een aanvullend voedingsmiddel. De praktijkervaringen met zulke middelen zijn wisselend.
- Bij een ernstige aantasting kun je pyrethrumextracten gebruiken. Onderzoek bij Zwitserse biologische pluimveehouders heeft aangetoond dat een behandeling van rode vogelmijt met pyrethrumextract goede resultaten oplevert.
- Al een tiental jaar zijn er roofmijten in de handel die je als natuurlijke vijand uitzet tegen de rode vogelmijt in kippenhokken. De roofmijten zijn ook ongeveer 1 mm groot en gaan actief op zoek naar de rode vogelmijten. Ze zuigen ze leeg, gemiddeld verorbert een roofmijt 5 rode vogelmijten per dag. Ze zijn actief tussen 15 tot 28°C, bij een hittegolf uitzetten heeft geen zin. Let op dat je tegelijkertijd geen diatomeeënaarde of pyrethrum gebruikt. Ook de roofmijten die je als natuurlijke vijand uitzet, leggen het loodje bij die producten.
Interessante boeken voor jou
De Velt-groepen organiseren heel wat workshops, lezingen en andere activiteiten over koken, tuinieren en meer. We verzamelen ze voor jou in een handige activiteitenkalender met kaart.
Heb je nog een vraag over dit thema en ben je lid van Velt? Dan kun je te rade gaan bij een van de Velt-experten.
Leden van Velt weten meer
Voor kennis en praktische tips over ecologisch tuinieren, leven en koken moet je bij Velt zijn.
- Het tijdschrift Seizoenen barst van de nuttige weetjes.
- Onze boeken maken van jou een tuinexpert of meesterkok.
- En wat dacht je van de vele workshops en lezingen?
Geniet van deze schat aan informatie.









