Image
Kerseninfo in september? Ja, dat is nogal buiten het seizoen. Maar Velt wil fruitliefhebbers het goede nieuws uit Zwijndrecht niet onthouden. Eind augustus werden de resultaten van de PFAS-analyses gekend. Die vallen mee. Bij een normale consumptie van de kersen uit de buurtboomgaard loop je geen gezondheidsrisico.
PFAS-analyse bij kersen
De buurtboomgaard ligt op 1,5 km van de 3M-fabriek. Deze fabriek is de bron van PFAS-vervuiling in de bodem en het grondwater van de directe omgeving.
De buurtboomgaard in Zwijndrecht is een plek die samen voor en door de buurt en de gemeente wordt verzorgd, geplukt en gekoesterd. In 2024 werden op vraag van Velt uitgebreide analyses gedaan bij appel, peer en walnoot uit de boomgaard. Die resultaten waren geruststellend.
Door het tegenvallend kersenseizoen in 2024 konden we toen geen representatieve stalen nemen. In 2026 kon dat wel.
De staalname
Er staan zo’n 30 hoogstamkerselaars in de boomgaard in Zwijnaarde. Eind juni 2026 plukte Frederik Van Hove van de Velt-groep De Vrienden van de Boomgaard ong. 500 gram rijpe kersen van 3 verschillende kerselaars. Elk bakje werd in het labo opgedeeld in twee stalen. Eén staal werd gewassen, het andere niet. Zo bekomen we zes stalen van 3 kerselaars. De analyse gebeurde op het eetbare gedeelte van de kers, het vruchtvlees, zonder pit en steeltje.
De resultaten
De resultaten van deze analyses brachten het volgende nieuws.
- Er werden twee individuele PFAS-verbindingen gevonden, net boven de rapporteringslimiet: PFBA en TFA.
- Het gehalte van TFA ligt onder het niveau dat overeenkomt met de door EFSA afgeleide ADI van 0,014 mg/kg/dag. Die geeft een indicatie voor de hoeveelheid te consumeren kersen. Concreet: een kind van 10 kg zou ongeveer 9,3 kg kersen per dag moeten consumeren, een volwassene van 60 kg ongeveer 56 kg kersen per dag om deze ADI te bereiken. Daar kom je nooit aan, ook al ben je liefhebber van kersen, kersentaart en -confituur.
- Het totale gehalte van de 4 PFAS-verbindingen (PFOS, PFOA, PFNA, PFHxS) waarvoor er een gezondheidsaanbeveling geldt vanuit de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) wordt in geen enkel staal overschreden.
- Het gehalte in gewassen en ongewassen kersen is hetzelfde. Wassen vermindert het PFAS-gehalte niet.
Op basis van hun evaluatie kan worden geconcludeerd dat de kersen uit de boomgaard in Zwijndrecht zonder beperkingen geconsumeerd kunnen worden. Dit is goed nieuws voor de Vrienden van de Boomgaard, die staan te popelen om volgend jaar met een gerust gemoed terug kersen te plukken.
“Ik heb hier graag aan meegewerkt, meten=weten. Gelukkig zijn de resultaten positief, wat een boost betekent voor onze boomgaard en de Vrienden van de Boomgaard!”
Frederik Van Hove, lid van de Vrienden van de Boomgaard én helper bij de staalnames
Niet voor de hele buurt
Deze aanbevelingen gelden, net zoals bij de analyses van appels, peren en walnoot in 2025, niet voor buurtbewoners die kersen of andere fruitbomen in hun tuin hebben. De kerselaars in de boomgaard zijn oude bomen met diepe wortels. Op andere locaties gelden de huidige no regret-maatregelen en wordt de geplande voorbereiding van de sanering van de tuinen verder voorbereid.
Hoera?
Deze resultaten zijn goed nieuws voor het fruit uit de boomgaard. Een fonkelend lichtje in de donkere PFAS-tunnel. Maar vergeet niet dat de bodem van de boomgaard, de omgeving van Zwijndrecht en talrijke andere plaatsen vervuild zijn met PFAS. Dat heeft negatieve gevolgen voor mens en milieu. De PFAS-kraan moet dicht, punt. Daar ijvert Velt voor, samen met Bond Beter Leefmilieu en andere organisaties.
Meer weten? Kijk op www.bondbeterleefmilieu.be/stop-pfas
Lees meer
