Spreek de gebruiker aan
De gebruiker aanspreken is een eerste en belangrijke stap. Toch is dat niet altijd eenvoudig. Je buur heeft een product gekocht en is zich misschien niet bewust van de mogelijke risico’s. Of de landbouwer gebruikt al jarenlang op deze wijze pesticiden. Beschuldig hem of haar dan ook niet meteen, maar uit je ongerustheid. 'Kijk eens, de blaadjes van de beukenhaag zijn helemaal verdord. Jij hebt je tuin besproeid. Mag ik eens zien met welk product dat was? Want ik ben daar toch niet helemaal gerust in.'
Je kunt samen met je buur het etiket bekijken, en ondertussen vertellen dat jij het toch zonder zulke middelen doet. Je buur uitnodigen in je tuin helpt zeker. Vertel ook over minder gelukte aanplantingen of groenteteelten. Voor iemand die niet vertrouwd is met ecologisch tuinieren, is er niets zo ontmoedigend als een ecotuin waar elke plant er mooi bij staat.
Verder gaan?
Als het niet anders kan, kun je de milieudienst van de gemeente aanspreken. De milieuambtenaar zal meestal een bemiddelende rol opnemen, een gesprek organiseren, wederzijds begrip creëren en maatregelen voorstellen om zulke situaties in de toekomst te voorkomen. De milieudienst is goed op de hoogte van de milieuwetgeving, heeft de bevoegdheid om op het terrein vaststelling te maken en kan de nodige stappen ondernemen (bijvoorbeeld opstellen van een proces-verbaal).
Een andere optie is een klacht formuleren bij de provinciale milieu-inspectie. Zij zijn bevoegd voor de handhaving voor milieudelicten. Het foutief gebruik van pesticiden valt hieronder.
Als dat voor jou onvoldoende is, kun je terecht bij het vredegerecht. De rechter zal in eerste instantie ook een bemiddelende rol opnemen en een verzoeningspoging organiseren. Heeft dat geen resultaat, dan kun je ultiem een vordering instellen. Gerechtelijk kan op basis van de aansprakelijkheid voor abnormale burenhinder of overlast zulke vordering ingesteld worden. Het is de rechter die oordeelt of er in een concrete situatie al of niet gesproken wordt van abnormale burenhinder. Zo werd bijvoorbeeld de beneveling van slakroppen bij het besproeien van netels en distels met herbiciden door de rechter in Gent als overlast beschouwd en werd er een schadevergoeding opgelegd.
Praktijkgids landbouwers
Voor de landbouwer is er in Vlaanderen de Praktijkgids Gewasbescherming, een praktische leidraad, uitgegeven door de Vlaamse overheid. Deze praktijkgids vermeldt de wettelijke verplichting om een niet-behandelde zone van minimum 1 meter voor veldgewassen en minimum 3 meter voor boomgaardspuittoestellen in acht te nemen ten opzichte van oppervlakten die niet moeten behandeld worden (bijvoorbeeld voetpad, sloot, naburig perceel, haag, boord van de weg) te respecteren. Deze richtlijnen zijn niet wettelijk opgelegd - behalve de afstand van 1of 3 meter - en zijn dus moeilijk afdwingbaar. Als toevallige voorbijganger ben je afhankelijk van de goodwill van de landbouwer. Er is geen verbod voor een landbouwer om te spuiten op bepaalde dagen (zondag, feestdag).
Pesticideresidu’s bepalen
Voor het bepalen van pesticideresidu’s op planten of in de bodem kun je terecht bij gespecialiseerde labo’s. Velt werkt samen met het labo Primoris te Zwijnaarde. Zij voerden onder andere de analyses naar pesticiden in dode mezen en in slaapkamers uit. Neem steeds vooraf telefonisch contact op met het labo om de juiste analyses te bepalen en afspraken te maken over staalname, verzending en prijs.
Wil je de pesticidevervuiling in jouw tuin meten dat kan met onze testkit Pesticiden in huis.
De Velt-groepen organiseren heel wat workshops, lezingen en andere activiteiten over koken, tuinieren en meer. We verzamelen ze voor jou in een handige activiteitenkalender met kaart.
Heb je nog een vraag over dit thema en ben je lid van Velt? Dan kun je te rade gaan bij een van de Velt-experten.
Leden van Velt weten meer
Voor kennis en praktische tips over ecologisch tuinieren, leven en koken moet je bij Velt zijn.
- Het tijdschrift Seizoenen barst van de nuttige weetjes.
- Onze boeken maken van jou een tuinexpert of meesterkok.
- En wat dacht je van de vele workshops en lezingen?
Geniet van deze schat aan informatie.





