Water voor stadslandbouw: van straatgoot naar samentuin

Hoe een slim systeem regenwater opvangt, zuivert en inzet voor een bloeiende tuin

Droge zomers, wateroverlast bij stortbuien en stijgende druk op drinkwater: steeds meer tuiniers herkennen de uitdagingen. In Kessel-Lo ging samentuin Veld Aan De Overkant daarom op zoek naar een lokale en duurzame wateroplossing. Het resultaat is een ingenieus systeem dat regenwater rechtstreeks van de straat opvangt en omzet in betrouwbaar irrigatiewater.

In deze samentuin, werken ongeveer 20 gezinnen uit de buurt samen. We kweken groenten, fruit en bloemen, zonder gebruik van kunstmest of pesticiden. Zo zorgen we mee voor een gezellige buurt, gezond en lekker eten, en een plekje voor de natuur.

Van straat naar tuin: hoe werkt het?

Het principe is eenvoudig, maar slim uitgewerkt. Het regenwater dat op de straat valt (1), wordt naar een rooster naast de goot geleid (2) . Dat rooster houdt bladeren en grof vuil tegen. Daarna doorloopt het water een reeks filters:

• Handbediende afsluitklep (3)– houdt strooizout buiten tijdens winterperiodes. en vervuild water in geval van calamiteiten
• Filterzeef (4) – verwijdert grof vuil, zoals bladeren
• Olie- en sedimentvanger (5) – vangt zand, slib en eventuele olieresten af.

Pas daarna stroomt het gezuiverde water naar drie ondergrondse regenwaterputten (6), samen goed voor 30.000 liter.

Image

Is afstromend regenwater wel zuiver genoeg?

We lieten het water controleren door de Bodemkundige Dienst van België. Zij analyseerden de vervuiling met zware metalen en op resten van olieproducten (PAK’s). Het water werd gedurende het project twee keer getest: één keer voor de installatie van de filters, één keer erna. Ondertussen was ook een nieuwe asfaltlaag aangelegd in de straat - met de tweede staalname wilden we ook zeker zijn dat die geen negatieve effecten zou hebben. Beide staalnames gaven ongeveer hetzelfde resultaat: er zijn voor sommige paramaters lichte sporen van vervuiling, maar die liggen vér onder de normen en richtwaarden voor irrigatiewater.

Energiezuinig irrigeren

Een zonnepaneel (7) en batterij (8) zorgen tot slot voor een volledig off-grid werking. De pomp (10) stuurt het water naar een buffervat (11) , vanwaar het gravitair naar aftapppunten op het veld loopt. Het geheel wordt gecontroleerd door een slimme sturing (9), speciaal ontworpen voor het project.

➔ Er is een volledige technische beschrijving opgemaakt voor het elektrisch deel, én een filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=iGx4QM2b2K0

Bewatering gebeurt ofwel handmatig, ofwel via druppelirrigatie (12). Dat is niet alleen efficiënt, maar voorkomt ook verspilling door verdamping of afstroming.

Als de putten vol zitten, stroomt overtollig water netjes weg naar een infiltratiezone (13) —goed voor de bodem én tegen wateroverlast.