Image
Gepubliceerd op:
28.04.2026
Eind 2019 kwam in Sint-Denijs een hectare Woonuitbreidingsgebied (in agrarisch gebruik) - lees: een schrale akker - vrij voor een duurzaam & innovatief project. In no time vormde zich een kernteam dat even vrijwillig als vloeiend een projectplan schreef. Zodra het licht op groen stond, volgden net zo snel een eerste plantdag, open werkdagen en meer vrijwilligers … Vandaag vind je in deze deelgemeente van Zwevegem een jong voedselbos én lokale ontmoetingsplek met de oorstrelende naam de Tuin van Adem en Eten.
Dit is een heel summiere samenvatting, maar Steffi Desmet en Martin Raepsaet, twee leden van het achtkoppig kernteam, staan mij uitgebreider te woord.
De slogan Er is geen wifi in de Tuin van Adem en Eten, maar we garanderen je wel een sterke verbinding is actueler dan ooit. Naast voeding is verbinding hier het grote toverwoord. ‘Ik kende Martin toen we begonnen niet … Nu, een paar jaar later, noem ik hem Nonkel Martin’, lacht Steffi. ‘Er is verbinding tussen de kernvrijwilligers en de andere helpers, met het dorp en met de natuur. En we zoeken als vereniging ook verbinding met lokale organisaties.’
Image
Partners allerhande
Steffi: ‘Juridisch gezien vallen we onder Natuur.Koepel, de Zuid-West-Vlaamse koepel van natuur- en milieuverenigingen met o.a. Natuurpunt en Velt. Maar we krijgen hulp van en werk(t)en samen met vele partners. Dat heeft niets dan voordelen, toch? Bos+ zorgde in het startjaar voor plantgoed. Regionaal Landschap Leie & Schelde subsidieerde de gemengde haag rondom de tuin, en hielp met het graven van de poel. Er kwam subsidie via Gemeente voor de Toekomst voor het uittekenen van ons voedselbos door Velt, en van de VLM voor o.a. materiaal, plantgoed en begeleiding. De gemeente ondersteunt ons logistiek: ze leveren houtsnippers en compost, vullen de watervoorraad aan … wat een luxe.’
‘We houden altijd onze ogen open voor mogelijke financiële ondersteuning’, erkent Martin. ‘Zo verkregen we Tuin-van-Adem-en-Eten-bekers en -thermossen gesponsord door Klean Kanteen. En vorig jaar realiseerden we een project voor de bouw van een kleine, houten arena. Ideaal voor openluchtactiviteiten zoals een cinema, een intiem concert of het buitenklasje van de plaatselijke basisschool.’
Image
Velt & Natuurpunt
‘Op een gegeven moment kregen we een grote paal aangeboden. Daar paste precies een torenvalkkast op. Hij stond amper twee weken recht toen er zich een koppeltje in nestelde! Inmiddels vliegt hier de vierde generatie torenvalken rond. Ze houden de (woel)muizenpopulatie onder controle’, vertelt Steffi dankbaar. ‘Tijdens de werkdagen zie je ze rondvliegen en bidden. Hun aanwezigheid geeft de plek iets bijzonders.’
Martin: ’Aandacht voor voedsel zowel als natuur vloeien hier samen. Een voedselbos levert voedsel voor de mens, maar is ook een bos waar de natuur wel bij vaart.’
Natuurpunt en Velt werken in deze regio samen en vullen elkaar mooi aan. ‘De voorzitters van NP en van Velt Leie-Schelde zitten beiden in ons kernteam’, zegt Steffi. Velt startte het project mee op en staat ons als vaste partner continu bij met tips & tricks. NP zorgde o.a. voor een steenuilen- én een torenvalkkast en voor ondersteuning bij de bosgoed-aanplantingen.
Naast de paal voor de torenvalk staat er nòg een paal … De Tuin van Adem en Eten is geen openbaar domein, maar wel toegankelijk. Aan de ingang hangen enkele tuinregels. ‘We maaien de paden zodat wie wil hier kan wandelen. Of wat fruit of bessen plukken. Je kan steeds een bijdrage storten via een QR-code, maar er staat ook letterlijk een steunpaal, met een gleuf. ‘Voor de mensen die nog cash gebruiken’, verduidelijkt Martin.
Image
Een uur rijden
Bij het tuinontwerp werden de permacultuurprincipes aangehouden. Ook Martin Crawford, een Engelse bostuin- en Agroforestry-specialist, was een inspiratiebron. De Belgische Martin heeft thuis een riante moestuin en dus zowel kennis als ervaring. ‘Dat is mijn voornaamste taak hier: vanuit de Veltvisie ondersteuning bieden om het eetbos te ontwikkelen en onderhouden. Ik geef kweek- en snoeitips en bedenk wat er tijdens de gezamenlijke werkdagen gedaan kan worden.’
‘Die samenwerkmomenten, gemiddeld twee per maand, maken we altijd plezant', gaat Steffi verder. ‘Er zijn allerlei klussen, voor ieder wat wils. Het is vrijblijvend en laagdrempelig. Er hangt bv. een bel, die je kan rinkelen wanneer je nood hebt aan pauze. Met een hapje en een drankje uiteraard. Opvallend is dat onze vrijwilligers uit de ruime regio komen, niet enkel uit het dorp. Luka (18), onze jongste, heeft net zijn rijbewijs en rijdt een uur om te komen helpen.’
"Deze tuin bewijst de kracht van samenwerking. Dìt had niemand alleen kunnen doen."
‘Soms maken we een uitstap met de hele kliek. Puur voor het plezier, of meer educatief. We bezoeken al eens een ander voedselbos. Zo steken we iets op van andere initiatieven’, aldus Martin. Ook op de tuin zelf is niets te gek als activiteit: bushcraften, kookworkshops, oogst verwerken, … ‘Aangezien we fan zijn van samenwerkingen, kloppen we bij lokale organisaties aan voor kruisbestuiving. Deze tuin bewijst de kracht van samenwerking. Dìt had niemand alleen kunnen doen’, besluit Steffi.
Volledig vrijwillig
Vergeet niet: alleman werkt hier vrijwillig. Er is geen onderscheid tussen het kernteam en de andere vrijwilligers. Martin: ‘Deze tuin geeft mij veel voldoening. Mensen jeunen zich hier - West-Vlaams voor amuseren - en dat is mooi om te zien.’
‘Die voldoening zit ‘m in verschillende lagen’, vult Steffi aan. Zo’n werkdag is een sociaal gebeuren. Je werkt in de buitenlucht, ontmoet gelijkgezinden en leert je buurt kennen. Als psychotherapeut kijk ik met een humane bril. En ik zie mensen hier evolueren. Je zou kunnen zeggen dat deze plek mensen dichter bij de natuur brengt, maar ook bij hun eigen natuur. En daarnaast maken we dit dorp en dus de planeet een stukje mooier. Samengevat: Er is hier veel te verdienen - alleen geen geld.’
Meer weten?
facebook.com/tuinvanademeneten
instagram.com/tuinvanademeneten
Wil je meer weten over dit project of zelf aan de slag met een voedselbos in jouw buurt? Neem dan contact op met Jan Vannoppen, expert voedselbossen, via jan@velt.nu of +32 476 41 76 50.
