Onkruid is meer dan slechts een ‘nutteloos’ of ‘schadelijk’ kruid. Ze zijn eigenlijk allesbehalve storend en woekerend. Het is belangrijk dat we deze planten leren kennen en appreciëren, want ze kunnen heel wat betekenen. Zeker de paardenbloem!

 

Massa’s soorten

Paardenbloemen groeien op voedselrijk grasland en bloeien van maart tot november. Daarmee is het een van de eerste bloemen in het voorjaar, na de bollen. Ze hebben flinke wortels en de blaadjes vormen een wortelrozet. Het blad is diep ingesneden. Ze maken holle stengels met een bloemhoofd met vele lintbloemen.  

We spreken dan wel van dé paardenbloem, maar eigenlijk zijn er een massa verschillende soorten die maar heel moeilijk van elkaar te onderscheiden vallen. Hier en daar gebeurden lokale aanpassingen en die noemen we nu soorten. 

In het noorden van Europa, inclusief Vlaanderen, doen de meeste paardenbloemen niet aan seksuele voortplanting. Dat wil zeggen dat ze zaad vormen zonder bevrucht te zijn. Hun nakomelingen zijn identiek aan de moederplant. In het zuiden van Europa gebeurt die bevruchting wèl en ontstaan er telkens weer nieuwe soorten. En - opvallend - enkel bij Zuid-Limburgse paardenbloemen gebeurt er in de regel ook een bevruchting. Limburgse paardenbloemen hebben dus meer seks dan de rest van Vlaanderen.

 

Nuttig

Het stuifmeel is niet erg nuttig voor de voortplanting, maar stuifmeel en nectar lokken wel insecten: zweefvliegen, hommels en honingbijen. Ook gewervelden lusten graag een paardenbloem: konijnen, hazen en reeën zijn er dol op, en ook mensen.

 

Eetbaar

Oogst het blad voor de plant bloeit, dan is het lekkerst. Bloemknoppen oogst je als ze nog klein zijn. Verse bloemen in de ochtend. Wil je de wortel, steek hem uit in de herfst. 

Mosla heet molsla omdat het groeide op een molshoop. Hierdoor kwam er geen licht bij, bleef het blad bleker men minder bitter. Net zoals bij witloof of andijvie. Je kan zelf voor mol zorgen door een omgekeerde bloempot over de plant te zetten. Doe dat bij een plant die nog geen bloemstengel maakte. Zo maakt de plant enkel bleke blaadjes. Gebruik ze in een slaatje. 

Bloemknoppen maak je in als kappertjes. Pluk een kop kleine, dichte knoppen. Meng ze met 1 eetlepel zeezout en laat ze een halve dag staan. Spoel ze af en droog ze. Leg ze in een propere glazen pot, met 10 peperkorrel, 2 laurierblaadjes en 1 theelepel dillezaad. Giet witte wijnazijn in de pot tot alles onderstaat. Laat enkele maanden in het donker staan.

De bloemblaadjes gebruik je om een  slaatje te versieren, of om te verwerken in gelei.  De wortels kan je wokken of gebruiken voor thee. 

De paardenbloem werkt vochtafdrijvend. Zo komt de plant aan de bijnaam pisbloem of pis-en-lit in het Frans.

 


Voor onkruidminnaars en onkruidhaters

Iedere tuinier kent de strijd tegen onkruid. Toch is onkruid veel meer dan een ongewenste gast in je tuin. Het Onkruidboek van Velt zal je blik verruimen. Het leert je niet alleen onkruid te herkennen, maar ook te benutten, en er zelfs van te genieten. Zo kun je van je vijand een vriend maken.

Deze praktische gids bevat karakterschetsen van veelvoorkomende onkruiden en woekerende tuin- en moestuinplanten. Met extra aandacht voor de meest hardnekkige soorten als brandnetel, zevenblad en heermoes. Daarnaast vind je vele recepten. Dit is ook een boek dat je mee de tuin in neemt om te ontdekken wat je nog niet eerder had gezien. Bovendien is het een inspirerend leesboek vol interviews met bekende en onbekende tuinders, kwekers, koks, kunstenaars en onderzoekers.

Het Onkruidboek telt 192 pagina's en is verkrijgbaar voor slechts 16,50 euro voor Velt-leden (20 euro voor niet-Velt-leden). Je kan het Onkruidboek bestellen via onze webshop of via de lokale Velt-afdelingen.

Bestel het onkruidboek

 

Bronnen

  • Weeda e.a., Nederlandse ecologische flora, wilde planten en hun relaties
  • Peters S, Stekelenburg L, Zeevat C, Onkruidboek 

Afbeelding: Pixabay.com