Vanaf dit jaar werken we, naast leverancier Van der Wal, opnieuw samen met Biosano om de zadenlijst aan te vullen met het assortiment ‘Kultuursaat’ en enkele bijzondere telerselecties. We geven er graag wat meer uitleg over.

Meer diversiteit

Dicht bij de Belgisch-Nederlandse grens kweekt René Groenen nieuwe rassen voor de biologische teelt.  Hij is een van de veredelaars van Kultursaat e.V., een vereniging van tuinders-veredelaars die weer meer diversiteit in de landbouw wil brengen. ‘Eeuwenlang oogstten boeren en tuinders hun eigen zaden’, zegt René Groenen. ‘Zo ontstond er per regio een grote diversiteit aan rassen.'

'Sinds 1950 ontwikkelden gespecialiseerde veredelingsbedrijven nieuwe hybride rassen. Als je naar een beperkt aantal eigenschappen kijkt, zijn er twee voordelen: hoge opbrengsten en grote uniformiteit. Maar een groot nadeel is dat de teler de dure zaden ieder jaar opnieuw moet kopen. Zelf zaad winnen van een hybride gewas levert in een volgende teelt een onvoorspelbaar gewas op: ongeschikt voor landbouw.'

'De boer is nu dus heel afhankelijk geworden. Eerst waren er in Nederland nog tientallen familiale veredelingsbedrijven, maar de macht over het zaad is nu geconcentreerd bij een handvol internationale megaconcerns. Dat betekent ook een enorme teruggang in het aantal rassen dat gebruikt wordt. Zo gaat veel diversiteit verloren. Mijn ideaal is dat telers hun eigen zaad winnen en doorontwikkelen. Zo ontstaan er groenten met meer eigenheid en een betere voedingskwaliteit.’

Zaadvaste rassen

Mieke Lateir vertegenwoordigt bij Biosano Bingenheimer Saatgut AG en Kultursaat e.V. , voor Nederland en België. Ze legt uit wat de Kultuursaat-gewassen zo interessant maakt. ‘Bingenheimer Saatgut AG zorgt voor de vermeerdering en verkoop van zaden, Kultursaat ontwikkelt nieuwe rassen. De Kultursaat-veredelaars hebben sinds 1985 al 80 nieuwe groenterassen ontwikkeld en ze zijn officieel verantwoordelijk voor het in stand houden van 17 oude rassen.'
 
Onze veredelaars werken vanuit biologisch-dynamische principes: de rassen zijn dus helemaal aangepast aan de biologische teelt. Ze ontwikkelen alleen zaadvaste rassen en vragen geen kwekersrecht aan. Dat klinkt vreemd in deze tijden van patenten. Maar wij willen tuiniers de kans geven om zelf zaden te vermeerderen. Iedereen mag er ook zelf mee selecteren, daardoor kan de diversiteit alleen maar toenemen.
 
'Bij de selectie kijken de veredelaars niet alleen naar het opbrengstpotentieel en naar ziekteresistentie of uniformiteit, maar ook naar smaak en voedingskwaliteit. En dat merk je. Bij blinde smaaktesten komen de groenten van Kultursaat – voor wortelen, rode bieten, pompoen etc. – er vaak als de beste uit. Een extra voorbeeld: Nerac F1, de gangbare hybride wortel, brengt per hectare aanzienlijk meer kilo’s op dan onze zaadvaste Rodelika, maar slechts evenveel droge stof per hectare. Anders gezegd: die Nerac-wortelboer verkoopt vooral water. En Rodelika smaakt gewoon veel beter.'
 
'Bingenheimer Saatgut waakt ook over de kwaliteit van het zaadgoed: goede kiemkracht, geen vermenging met andere zaden, en geen aanwezigheid van zaadoverdraagbare ziektes.’In het Velt-aanbod vind je veel rassen van Kultursaat e.V./Bingenheimer Saatgut AG. Je herkent ze aan het oranje kleurtje en de toevoeging (KS).'